حسن حسين زاده شانه چى

327

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

نوشته شد . از آن جمله كتاب الامامهء عبد اللّه بن جعفر حميرى و كتاب الامامه محمد بن احمد بن يحيى اشعرى از محدثان قمى مىباشند . « 1 » دو كتاب با همين عنوان از ابراهيم بن هلال ثقفى ( م 283 ه ) ، محدث و اخبارى بزرگ اين عصر نام برده شده كه گويا يكى بزرگ و مفصل ، و ديگرى مختصرتر بوده است . « 2 » كتابى هم تحت عنوان الجامع فى الامامه ، توسط حسن بن موسى نوبختى متكلم نوشته شد « 3 » كه گويا همان كتاب الامامه است كه النديم و ابن شهر آشوب از آن نام برده‌اند . « 4 » او كتاب‌هاى ديگرى هم در مسألهء امامت و در ردّ نظرات ديگران در اين باب داشت . « 5 » از همين قبيل است كتاب‌هاى ابو سهل نوبختى با نام‌هاى الاستيفاء فى الامامه و الجمل فى الامامه ، « 6 » كه به نظر مىرسد كتاب دومى مختصرتر از اولى بوده است . كتاب ديگرى از وى در ردّ نظرات يكى از دانشمندان اهل سنت نام برده شده است . « 7 » از ديگر آثار كلامى در موضوع امامت ، كتاب الكامل فى الامامه نوشته عبد الرحمن بن جبرويه مىباشد كه نجاشى از آن به خوبى ياد كرده است . « 8 » ابن مملك اصفهانى نيز كتابى در امامت داشت كه گويا به صورت پرسش و پاسخ بوده است . « 9 » او كتابى هم در ردّ نظريهء امامت ابو على جبايى - از دانشمندان بنام معتزلى نوشته بود . « 10 » ابن قبهء رازى متكلم اهل رى نيز كتابى به نام المستثبت نگاشته

--> ( 1 ) . نجاشى ، همان ، ص 349 . ( 2 ) . همان ، ص 17 و طوسى ، همان ، ص 12 . ( 3 ) . نجاشى ، همان ، ص 630 و طوسى ، همان ، ص 96 . ( 4 ) . النديم ، همان ، ص 251 و ابن شهر آشوب ، همان ، ص 32 . ( 5 ) . نجاشى ، همان ، ص 63 و النديم ، همان . ( 6 ) . نجاشى ، همان ، ص 61 ؛ طوسى ، همان ، ص 57 و النديم ، همان ، ص 251 . ( 7 ) . نجاشى ، همان و ابن شهر آشوب ، همان ، ص 8 . ( 8 ) . همان ، ص 236 . ( 9 ) . نجاشى ، همان ، ص 281 ، طوسى ، همان ، ص 282 . ( 10 ) . طوسى ، همان .